Supplementen, wat is het effect daarvan op je mentale welzijn?

Steeds meer mensen gebruiken supplementen om hun mentale welzijn te ondersteunen.
Denk aan minder stress, beter slapen, meer focus of een stabielere stemming.
Supplementen kunnen in sommige gevallen helpen, maar ze zijn geen wondermiddel en werken niet bij iedereen hetzelfde.

Hieronder lees je meer over een aantal veelgebruikte stoffen die in supplementen worden verwerkt en wat de mogelijke voordelen én nadelen zijn, met name op het gebied van mentale gezondheid.

Ashwagandha

Ashwagandha is een kruid met een zogenoemde adaptogene werking: het helpt het lichaam om beter met stress om te gaan.

• Kan stress en gevoelens van spanning verminderen.
• Kan bijdragen aan een betere slaapkwaliteit.
• Kan helpen bij het verlagen van het stresshormoon cortisol.

• Kan maag- en darmklachten veroorzaken (misselijkheid, diarree) bij sommige mensen.
• Niet geschikt voor iedereen met schildklierproblemen of auto-immuunziekten.
• Wordt vaak afgeraden tijdens zwangerschap en borstvoeding.

Omega-3 vetzuren (visolie of algenolie)

Omega-3 vetzuren zijn belangrijk voor de hersenen en worden vaak gebruikt ter ondersteuning van stemming en concentratie.

• Kan een positieve invloed hebben op stemming en emoties.
• Ondersteunt de hersenfunctie en cognitieve prestaties.
• Kan lichte ontstekingsremmende effecten hebben in het lichaam.

• Kan in hogere doseringen het bloed iets verdunnen (oppassen bij bloedverdunners).
• Kan bij sommige mensen zorgen voor oprispingen of een vissige nasmaak.
• Lage kwaliteit supplementen kunnen onzuiverheden bevatten als ze niet goed gezuiverd zijn.

Magnesium

Magnesium speelt een grote rol in ontspanning van spieren en zenuwstelsel en wordt vaak ingezet bij stress en slaapproblemen.

• Kan helpen bij ontspanning en vermindering van innerlijke onrust.
• Ondersteunt een gezonde slaap en herstel na een drukke dag.
• Kan bijdragen aan minder vermoeidheid en betere stressbestendigheid.

• Bepaalde vormen (zoals magnesiumoxide) kunnen diarree of buikklachten geven.
• Bij ernstige nierproblemen kan te veel magnesium gevaarlijk zijn.
• Te hoge doseringen kunnen leiden tot hartkloppingen of een onregelmatige hartslag bij gevoelige personen.

Vitamine D

Vitamine D wordt vaak de “zonvitamine” genoemd en speelt een rol in weerstand, energie en stemming.

• Kan bijdragen aan een stabielere stemming, vooral bij mensen met een tekort.
• Ondersteunt het immuunsysteem, wat indirect invloed kan hebben op je algehele welzijn.
• Kan helpen bij vermoeidheid als die (deels) door een tekort wordt veroorzaakt.

• Te hoge langdurige doseringen kunnen leiden tot vitamine D-vergiftiging (o.a. misselijkheid, hoofdpijn, hoge calciumspiegel).
• Niet iedereen heeft extra supplementen nodig; onnodig slikken kan meer kwaad dan goed doen.
• Sommige mensen ervaren hoofdpijn of maagklachten bij hogere doseringen.

B-vitaminen (vooral B6, B9 en B12)

B-vitaminen zijn betrokken bij energieproductie, zenuwstelsel en de aanmaak van neurotransmitters zoals serotonine en dopamine.

• Kunnen helpen bij vermoeidheid en concentratieproblemen bij een daadwerkelijk tekort.
• Ondersteunen de normale werking van het zenuwstelsel.
• Spelen een rol bij de aanmaak van stoffen die invloed hebben op stemming.

• Hoge doseringen vitamine B6 kunnen bij langdurig gebruik zenuwschade veroorzaken (tintelingen, gevoelloosheid).
• B12-supplementen kunnen bij sommige mensen acne-achtige huidklachten uitlokken.
• “Energie” B-complexen kunnen een onrustig of opgejaagd gevoel geven bij gevoelige personen.

L-theanine

L-theanine is een aminozuur uit met name groene thee en staat bekend om een kalmerend effect zonder te versuffen.

• Kan helpen bij het verminderen van stress en mentale onrust.
• Kan de focus verbeteren, vooral in combinatie met cafeïne.
• Kan bijdragen aan een betere slaapkwaliteit bij sommige mensen.

• Kan bij een klein deel van de mensen slaperigheid overdag veroorzaken.
• Bij combinatie met andere kalmerende middelen kan het effect te sterk worden (te suf, te weinig alert).
• Mensen met lage bloeddruk kunnen soms extra duizeligheid of vermoeidheid ervaren.

Voorbeelden van supplementcombinaties voor mentaal welzijn

• Stress & spanning: ashwagandha + magnesium (in een normale, veilige dosering).
• Focus & concentratie: omega-3 + B-vitaminen + eventueel L-theanine met een kleine hoeveelheid cafeïne.
• Slaapondersteuning: magnesium + ashwagandha of L-theanine voor het slapengaan.

• Meerdere rustgevende supplementen stapelen (bijv. ashwagandha + L-theanine + sterke slaapmiddelen) kan je overmatig suf maken.
• Zelf dokteren met hoge doseringen zonder bloedwaarden te kennen kan tekorten maskeren of juist overschotten veroorzaken.
• Supplementen gebruiken in plaats van hulp zoeken bij serieuze mentale klachten kan problemen juist verlengen.

Belangrijke kanttekeningen

Supplementen kunnen ondersteuning bieden, maar ze vervangen nooit een gezonde leefstijl, voldoende slaap, beweging en – indien nodig – professionele hulp. Bij bestaande aandoeningen of gebruik van medicatie is het altijd verstandig om eerst met een arts of andere zorgprofessional te overleggen voordat je met nieuwe supplementen begint.